Ken je dat moment waarop iemand je iets vraagt en je echt even helemaal niets aan het denken was? Geen dagdroom, geen zorgen, geen innerlijke babbel – gewoon… leeg? Dat fenomeen heet ‘mind blanking’, en het blijkt een verrassend complex en intrigerend stukje van ons bewustzijn.

Een team onderzoekers onder leiding van Thomas Andrillon dook recent in die mysterieuze leegte. Hun conclusie? Mind blanking is niet zomaar ‘niets denken’. Het is een aparte mentale toestand, met eigen regels en variaties. Soms gebeurt het spontaan – je blik glijdt weg en je gedachten stoppen gewoon. Soms probeer je bewust aan niets te denken, zoals tijdens meditatie. En soms komt het door vermoeidheid, stress of zelfs medische aandoeningen.

Wat blijkt? Wanneer je hoofd blanco is, is er op hersenniveau vaak minder activiteit en minder communicatie tussen verschillende hersengebieden. Soms lijkt het zelfs een beetje op hoe je brein zich gedraagt vlak voor je in slaap valt. Alsof bepaalde stukjes van je brein heel even een dutje doen, terwijl de rest nog wakker is.

Mind blanking is dus niet hetzelfde als dagdromen of ‘verstrooid zijn’. Je bent niet verzonken in een gedachte of herinnering. Er is gewoon even… niets. Geen inhoud om je aan vast te houden. En dat maakt het juist zo fascinerend: bewustzijn zonder inhoud.

De onderzoekers stellen zelfs voor om mind blanking als aparte categorie te erkennen in studies over hoe ons bewustzijn werkt. Want onze innerlijke beleving is blijkbaar niet altijd een eindeloze stroom van gedachten. Soms is het gewoon stil.

Abstract van het onderzoek:

During wakefulness, our thoughts transition between different contents. However, there are moments that are seemingly devoid of reportable content, referred to as mind blanking (MB). It remains unclear what these blanks represent, highlighting the definitional and phenomenological ambiguities surrounding MB. We map out MB in terms of its reportable expressions, neurophysiology, and relationship to adjacent phenomenology, including meditative practices and sleep. We propose a mechanistic account linking MB to changes at the physiological, neural, and cognitive levels. We suggest that ongoing experiences are characterized by degrees of richness, and that contentless events represent distinct mental states with their own diversity. We encourage future research to acknowledge MB as a reportable mental category, leading to a comprehensive understanding of ongoing experience.