We weten allemaal dat cyberpesten bestaat. We horen verhalen, lezen cijfers, en sommige van ons – of onze kinderen – maken het van (te) dichtbij mee. Maar wat doet dit pesten nu echt met de mentale gezondheid van jongeren? En hoe ernstig is dat effect? In een recente meta-analyse van Jungup Lee en collega’s (2025) worden de effecten voor het eerst op lange termijn en met harde cijfers in kaart gebracht. En de conclusie? Cyberpesten laat vaak littekens na die niet zomaar vervagen.
Het team van onderzoekers analyseerde 27 longitudinale studies, met in totaal meer dan 27.000 jongeren tussen 8 en 19 jaar. Die studies volgden dezelfde kinderen over tijd, wat betekent dat ze niet alleen keken naar wie gepest werd en hoe die zich voelde, maar ook hoe dat zich maanden of jaren later ontwikkelde.
De cijfers liegen er niet om. Jongeren die slachtoffer zijn van cyberpesten, hebben later meer kans op depressieve klachten, angst, slaapproblemen, stress en andere mentale gezondheidsproblemen. Het effect gaat gelukkig soms van klein tot (minder gelukkig) gemiddeld, maar het effect is consistent. En nog belangrijker: het blijft overeind, ongeacht de cultuur of de tijd die zit tussen de pesterij en het moment van meten. Pesten online laat dus sporen na, ook als het ‘al lang geleden is’.
Er zijn drie factoren die de negatieve effecten nog versterken. Oudere jongeren blijken gevoeliger voor de negatieve effecten van cyberpesten dan jongere kinderen. Jongens blijken, verrassend genoeg, kwetsbaarder dan meisjes. En het effect lijkt groter te worden in recentere studies, wat misschien kan wijzen op hoe pesten evolueert in een steeds digitaler leven. Het zou dus kunnendat cyberpesten niet alleen toeneemt, maar ook heftiger binnenkomt dan vroeger.
De auteurs van de studie – Jungup Lee, Hyekyung Choo, Yijing Zhang, Hoi Shan Cheung, Qiyang Zhang en Rebecca P. Ang – benadrukken dat preventie cruciaal is. Niet alleen via regels en verboden, maar ook via open gesprekken tussen ouders en kinderen. Jongeren hebben nood aan autonomie, maar ook aan vertrouwen. En dat vertrouwen begint bij volwassenen die luisteren zonder oordeel.
Dit onderzoek wil geen paniekzaaierij zijn. Het is wel een wake-up call met wetenschappelijke onderbouwing. Cyberpesten is geen tijdelijk ongemak. Het blijkt een reëel gezondheidsrisico dat mee bepaalt hoe jongeren opgroeien.
Abstract van het onderzoek:
Cyberbullying victimization and mental health symptoms are major concerns for children and adolescents worldwide. Despite the increasing number of longitudinal studies of cyberbullying and mental health among this demographic, the robustness of the causal associations between cyberbullying victimization and the magnitude of mental health symptoms remains unclear. This meta-analysis investigated the longitudinal impact of cyberbullying victimization on mental health symptoms among children and adolescents. A systematic search identified primary studies published in English between January 2010 and June 2021, yielding a sample of 27 studies encompassing 13,497 children and adolescents aged 8 to 19 years old. The longitudinal association between cyberbullying victimization and mental health symptoms among children and adolescents was found to be weakly positive and consistent across time and age. Three significant moderators were identified: the effect of cyberbullying victimization on mental health was larger among older children, groups with a higher proportion of males, and in more recent publications. No evidence of publication bias was detected. This study adds to the existing body of research by providing a new perspective on the long-term effects of cyberbullying victimization on the mental health of children and adolescents’ mental health. Furthermore, it underscores the necessity of developing effective cyberbullying prevention programs, interventions, and legal regulations to comprehensively address this issue.
Pingback: Hoe reageren scholen op pesten? Wat onderzoek laat zien