Je zou denken dat een vrolijke stem of een vriendelijke blik in een feedbackvideo wonderen doet voor het leerproces. Dat dachten onderzoekers Yun Zhang, Fangzheng Zhao, en Richard E. Mayer van de University of California ook in een onderzoek dat ik via Paul Kirschner vond. Ze wilden weten wat er gebeurt als je feedback krijgt van iemand die er blij uitziet, en of het nog uitmaakt of die persoon een man of een vrouw is. Het resultaat is een verrassend genuanceerd verhaal over emotie, gender en leren dat vooral aantoont dat hoe je je voelt over feedback, niet altijd bepaalt wat je ervan leert.

In het experiment kregen 160 studenten een les over het menselijk zicht, gevolgd door oefenvragen en feedbackvideo’s. Die video’s kwamen in vier smaken met combinaties van: man of vrouw, vrolijk of neutraal. Denk: een enthousiaste actrice die uitlegt waarom je fout zat, tegenover een acteur met een pokerface die hetzelfde doet. Wat bleek? Studenten die vrolijke feedback kregen, vonden hun feedbackgever sympathieker, competenter en voelden zichzelf positiever. Maar op hun testscores had dat geen invloed. De lesstof bleef even goed of slecht hangen, ongeacht of de feedback met een glimlach of een rechte rug werd gebracht.

Nog opvallender en in lijn met wat we in ons tweede mytheboek al meegaven: vrouwelijke feedbackgevers werden systematisch als minder competent en minder ondersteunend ervaren dan mannen, zelfs als ze precies dezelfde uitleg gaven. Dat zegt veel over de hardnekkigheid van genderstereotypen, zelfs in een context waarin objectieve kennis centraal staat. Ook dat oordeel had trouwens geen invloed op de testresultaten. Met andere woorden: we hebben best wat (voor)oordelen over wie we als “bekwaam” ervaren, maar dat hoeft ons leerproces niet noodzakelijk te dwarsbomen.

Toch mogen we deze bevindingen niet wegwuiven. Het feit dat studenten zich beter voelen bij positieve en vriendelijke feedbackgevers maakt die ervaring wel aangenamer en misschien duurzamer. En als we willen dat studenten zich welkom, erkend en gemotiveerd voelen in een online leeromgeving, dan kan een beetje emotionele warmte echt helpen. Maar het zet ook aan tot nadenken: als vrouwen systematisch als minder bekwaam worden gezien, zelfs in gescripte video’s met identieke inhoud, dan hebben we in het ontwerp van onderwijs nog een lange weg te gaan.

Abstract van het onderzoek:

Background and Objective
The positivity principle states that students learn better from instructors who display positive rather than negative or neutral emotions in multimedia lessons (Lawson et al. 2021a). This study extends this work by exploring the role of affective and social cues displayed by feedback providers, such as their emotional tone and gender, on multimedia learning.

Method
In this between-subject study, 160 college students received a five-section video lesson on human vision, with two practice questions inserted after each section. After each question, students received explanatory feedback videos presented by either a male or female feedback provider who displayed either positive or neutral emotion through gesture and voice.

Results
Students who received feedback from providers with a positive emotional tone rated the provider higher on perceived positive emotion, supportiveness and competence, as well as on their own feelings of positivity. However, the emotional tone of the feedback provider did not impact posttest scores. Additionally, female feedback providers were perceived to be more negative, less supportive and less competent than male feedback providers, but the gender of feedback providers had no effect on posttest scores.

Conclusion
This study expands the positivity principle (Horovitz and Mayer 2021) and the cognitive-affective model of e-learning (Lawson et al. 2021a) by showing that positive emotional cues from feedback providers enhance learning, similar to the impact of the instructor’s emotional cues in presenting the main lesson. These findings highlight the broader role of positivity in creating engaging and supportive multimedia learning environments across contexts.