Wat als je de slaap probeert te vatten, maar je duim blijft swipen? TikTok denkt volgens dit artikel in de NY Times de oplossing te hebben gevonden: een ingebouwde ademhalingsoefening. Elke avond om tien uur vervangt een zachtblauw scherm je For You Page, fluistert de app “inhale… hold… exhale” en hoopt de app stiekem dat je je telefoon neerlegt. Het is een opvallende zet van een platform dat anders vooral bekendstaat om het aanzuigeffect van eindeloos scrollbare video’s – net op het moment dat ze onder vuur liggen omdat jongeren uren slaap verliezen door diezelfde eindeloze stroom van beelden.

De functie, met de naam “Meditation in Sleep Hours”, is – ik vermoed vooralsnog enkel in de VS – standaard geactiveerd voor jongeren onder de achttien. En als je daarna toch vrolijk blijft doorkijken, krijg je een tweede waarschuwing: doorkijken, stoppen of je instellingen aanpassen. Een zachte digitale duwtje in de goede richting dus. Volwassenen kunnen het handmatig aanzetten – maar je kan je afvragen wie dat ooit gaat doen?

In de krant reageren onderzoekers als dr. Willough Jenkins (psychiater én TikTok-promogezicht) door te wijzen op de voordelen van meditatie bij het in slaap vallen. En kinderen kunnen zeker baat hebben bij een klein zetje richting rust. Maar zoals een vijftienjarige testgebruiker fijntjes opmerkt: “Ik heb vrije wil, dus ik klik het gewoon weg.”

En daar wringt het schoentje. Jongeren willen autonomie. En algoritmes zijn niet zomaar tegenstanders, ze zijn ontworpen om aandacht te vangen. Vergelijkbaar met het casino, winnen ze bijna altijd. Zoals een andere expert het formuleert: het is alsof je gebruikers een veld bloemen laat ruiken, terwijl je op de achtergrond nog altijd fentanyl serveert. Kiezen tussen verslaving en welzijn is niet zo simpel als even ademhalen.

De echte vraag is dus niet of deze meditatie werkt, maar voor wie. Voor de jongeren die zelf aanvoelen dat ze te lang blijven hangen, kan zo’n mini-pauze misschien helpen. Voor anderen is het gewoon ruis. En voor TikTok? Het biedt vooral een beeld van: kijk, we doen iets. In de nasleep van rechtszaken en publieke verontwaardiging kan dat strategisch handig zijn.

Maar laten we eerlijk zijn. Apps die ontworpen zijn om de aandacht vast te houden, gaan je zelden verlossen van je schermverslaving. Het blijft een beetje alsof de dealer plots mindfulness begint aan te bieden. Goed bedoeld misschien – maar de beste strategie is nog altijd: telefoon wegleggen en niet meenemen naar de slaapkamer, deur dicht, en ademen. Zonder notificaties.