Hoeveel tijd zou je als lesgever kunnen besparen als je ChatGPT gebruikt voor je lesvoorbereiding? En maakt het uit voor de kwaliteit van je les? Een nieuwe grootschalige studie uit het Verenigd Koninkrijk zocht het uit – en de resultaten zijn opvallend nuchter én tegelijk bemoedigend.

In dit onderzoek, uitgevoerd in opdracht van de Britse collega’s van Leerpunt, de Education Endowment Foundation (EEF), namen 259 Britse leerkrachten wetenschappen uit het secundair onderwijs deel aan een gecontroleerde studie. De ene helft kreeg de opdracht om ChatGPT te gebruiken bij hun lesvoorbereiding voor het eerste en tweede jaar. De andere helft mocht geen enkel AI-hulpmiddel gebruiken. Het ging hier dus niet om leerwinst bij leerlingen, maar om een heel concreet en relevant doel: het effect op de werkdruk van leerkrachten.

De resultaten? Leerkrachten die ChatGPT gebruikten, spendeerden gemiddeld 25 minuten minder per week aan lesvoorbereiding dan hun collega’s in de controlegroep. Dat komt neer op 69% van de tijd die de andere groep nodig had – zonder dat de kwaliteit van de lesmaterialen daaronder leed. Een onafhankelijk panel van experts beoordeelde de lesvoorbereidingen, zonder te weten of die door AI waren ondersteund, en zag geen kwaliteitsverschil.

Opvallend is dat die tijdswinst werd geboekt ondanks een relatief bescheiden gebruik van ChatGPT. De meeste leerkrachten gebruikten de tool niet voor het hele lesplan, maar voor specifieke taken zoals het genereren van oefenvragen, het bedenken van werkvormen of het herwerken van uitleg. En hoewel de betrokken docenten aanvankelijk actief aan de slag gingen met de bijgeleverde gids, verminderde dat gebruik gaandeweg, wat wellicht wijst op een integratie in hun gewone routine.

Ook interessant: de bespaarde tijd werd meestal niet “verloren” aan koffie of kattenfilmpjes. Leerkrachten gaven aan die tijd te gebruiken voor andere lesgerelateerde taken, of om hun algemene werkdruk te verlagen. In een sector waar werkdruk een belangrijke reden is voor uitval, is dat geen detail.

Natuurlijk zijn er kanttekeningen. Het ging om een kortdurende interventie, bij een specifieke groep (leerkrachten wetenschappen in jaar 1 en 2), met beperkte ChatGPT-functionaliteit. En hoewel de kwaliteit niet daalde, werd er ook geen stijging in leerlingresultaten gemeten – dat was ook niet het doel van deze studie. Toch biedt dit rapport een stevig eerste bewijs dat AI-tools zoals ChatGPT op z’n minst tijd kunnen vrijmaken, zonder kwaliteitsverlies.

De belangrijkste conclusie? Misschien hoeven we de vraag niet te stellen of ChatGPT het werk van leerkrachten overneemt, maar eerder hoe het dat werk werkbaarder kan maken.