Wie deze blog en mijn (ons) werk volgt, weet dat ik al eerder nuance bracht bij de hype rond de Growth Mindset. Niet omdat het idee – intelligentie is ontwikkelbaar – onzinnig zou zijn, maar omdat de interventies die erop mikken zelden het grote verschil maken. De gemiddelde effecten op leerwinst zijn klein en vaak lastig te repliceren. Ik voeg er dan meteen aan toe dat je best kijkt naar het effect bij jouw leerlingen of studenten en bij geen succes: doe iets anders. Maar wat als het probleem niet alleen is dat het weinig oplevert, maar ook dat het meer kan schaden dan we denken?
In een nieuw onderzoek van Cheng-Kai Sheu en Woo-kyoung Ahn (Yale University, H/T Christian Bockhove!) wordt precies dat risico blootgelegd. Ze voerden vier experimenten uit (samen N = 785) waarin deelnemers een Growth Mindset of een fixed mindset aangeleerd kregen, en vervolgens geconfronteerd werden met situaties waarin iemand faalt op een intellectuele taak. Het resultaat is opvallend consistent: wie net geleerd heeft dat intelligentie maakbaar is, oordeelt strenger. Mensen in de Growth Mindset-conditie gaven méér schuld aan de persoon die faalde, vonden dat die persoon minder moeite had gedaan, en zagen het falen dus als een persoonlijke tekortkoming – ook als het om relatief moeilijke taken ging, of als het falen negatieve gevolgen had voor anderen.
De verklaring is tegelijk logisch en pijnlijk: als je denkt dat alles te leren valt mits voldoende inspanning, dan wordt falen snel een morele kwestie. Wie struikelt, had maar harder moeten proberen. Het onderzoek laat zien dat dit mechanisme niet alleen theoretisch is: zelfs wanneer deelnemers exact dezelfde informatie krijgen, leidt de Growth Mindset tot een lager ingeschatte inspanning – en dus tot meer blame.
De auteurs maken zich zorgen. Niet over het idee van een Growth Mindset op zich, maar over de manier waarop die boodschap in de praktijk vaak wordt overgebracht: te vaak zonder nuance, zonder aandacht voor context of structurele belemmeringen. En precies daardoor wordt de boodschap soms hard in plaats van hoopgevend. “Als je echt wil, lukt het wel” klinkt mooi – tot je het zegt tegen iemand die wíl maar niet kán.
Misschien is dat de belangrijkste les. Niet dat we moeten stoppen met het stimuleren van inspanning of groei, maar dat we even kritisch moeten kijken naar de mogelijke keerzijde. Want een mindset die bedoeld is om leerlingen sterker te maken, mag er niet toe leiden dat we hen straffen als ze struikelen. Laat staan dat we anderen gaan afrekenen op wat zij niet geleerd kregen, niet aankunnen of simpelweg niet konden overwinnen.
Abstract van het onderzoek:
Research on growth mindsets, emphasizing the malleability ofintelligence through effort, often highlights their benefits ofboosting performance and reducing achievement gaps. Acrossfour studies (N = 785), we investigated the unintendedconsequences of the growth mindset, hypothesizing that itsemphasis on intelligence as controllable would lead to greaterblame toward others for intellectual failure, compared to thefixed mindset, which views intelligence as largely innate.Study 1 found that participants primed with the growth mindsetassigned more blame for low-difficulty intellectual failuresthan those primed with the fixed mindset. Study 2 showed thiseffect diminished when intellectual failures involved highlychallenging tasks. Study 3 highlighted the harm caused by anindividual’s intellectual failures and found that participants inthe growth mindset condition still assigned greater blame thanthose in the fixed mindset condition. Study 4 explored apossible mechanism, finding that a growth mindset, comparedto a fixed mindset, increased blame by leading participants toperceive less effort from the protagonist in the vignettes, evenwhen both conditions were faced with identical intellectualfailures. These findings underscore the need for nuancedimplementations of the growth mindset.