AI-tools zoals ChatGPT zijn in een paar jaar tijd ingeburgerd geraakt op de werkvloer. Driekwart van de professionals zegt ze te gebruiken, en vaak gaat het dan om e-mails of andere vormen van zakelijke communicatie. Maar wat doet dat eigenlijk met de manier waarop we elkaar zien? Een nieuw onderzoek van Cardon en Coman (2025) keek niet naar de kwaliteit van AI-teksten zelf – die blijkt meestal professioneel en foutloos – maar naar hoe mensen hun collega of leidinggevende beoordelen als die AI inzet.

Het resultaat is dubbel. Enerzijds worden berichten die (deels) met AI geschreven zijn vaak net zo professioneel en effectief gevonden als puur menselijke berichten, soms zelfs beter. AI haalt immers typfouten weg en kan een saaie mail zakelijk en strak laten klinken. Wie ooit een onbeholpen e-mail van een leidinggevende kreeg, weet dat dat geen detail is.

Maar er zit ook een schaduwkant. Hoe meer AI wordt ingezet, hoe sterker de indruk dat de schrijver zelf minder betrouwbaar, minder warm of minder betrokken is. Vooral leidinggevenden die AI op een intensieve manier gebruiken, verliezen aan geloofwaardigheid: ze lijken minder oprecht, minder zorgzaam en soms zelfs minder competent. Voor veel respondenten lag er een soort drempel rond de 30 à 50%: als minder dan de helft van de tekst door AI is opgesteld, blijft de auteur nog steeds de ‘echte’ auteur. Daarboven wordt het moeilijker.

Dat roept een interessant spanningsveld op. Want waar AI de cognitieve kant van vertrouwen kan versterken – helderheid, foutloosheid, efficiëntie – lijkt het de affectieve kant van vertrouwen te ondermijnen: warmte, integriteit, authenticiteit. Zeker bij relationele communicatie, zoals het uitspreken van waardering, komt dat naar voren. Veel werknemers gaven aan dat ze zich minder gezien zouden voelen als ze wisten dat hun baas een felicitatie-mail door ChatGPT had laten opstellen.

Het onderzoek is knap opgezet, met meer dan 1.100 professionals in verschillende condities, maar tegelijk blijft er een beperking: het gaat om een hypothetisch scenario. Respondenten kregen een specifieke boodschap te lezen en moesten zich voorstellen dat die van hun leidinggevende kwam. De vraag blijft hoe dat uitpakt in echte werkrelaties, waar context, toon en de opgebouwde band minstens even belangrijk zijn. Bovendien speelt gewenning een rol: wat vandaag nog als “onecht” voelt, kan morgen de norm zijn.

De studie leert ons vooral dat AI-gebruik in communicatie niet neutraal is. Het is niet alleen de tekst die telt, maar ook wat die tekst doet met het beeld van de schrijver. En dat beeld kan kantelen zodra AI meer is dan een hulpmiddel. Misschien is dat wel de kern: AI kan prima helpen bij het structureren of polijsten van teksten, maar zodra het menselijke gebaar – de erkenning, het kleine stukje authenticiteit – wordt overgenomen, verliezen we meer dan we winnen.

En hier stel ik me meteen de vraag bij die relevant is voor het onderwijs: nu ook steeds meer leerkrachten AI gebruiken om feedback te geven op het werk van hun leerlingen, zouden daar dezelfde mechanismen kunnen spelen? Als leerlingen merken dat hun feedback grotendeels door een AI gegenereerd werd, voelen ze zich dan minder gezien of minder serieus genomen – precies zoals werknemers hun leidinggevende als minder betrokken ervaren? Dat is voorlopig nog een open vraag, maar wél een die me de moeite waard lijkt te onderzoeken.

Abstract van het onderzoek:

This study explores perceptions of managers who use AI-assisted writing for workplace communication tasks. Prior scholarship has established the professionalism of the text of AI-generated workplace writing, but perceptions of message senders who use AI have not previously been explored. To capture professionals’ perceptions of email authorship, a survey was conducted of 1,100 working professionals. In a two (directionality of communication) by four (levels of AI assistance) study, respondents were asked to evaluate the authorship of an AI-assisted message congratulating a team for meeting goals and setting new objectives. The results suggest that, despite positive impressions of professionalism in AI-assisted writing, managers who use AI for routine communication tasks put their trustworthiness at risk when using medium- to high-levels of AI assistance, as respondents in these conditions begin to question the authorship, confidence, caring, sincerity, and ability of senders. These results contribute to ongoing research into the effectiveness of AI-mediated interpersonal workplace communication by suggesting parameters for practical use and directions for future research.