Wat gebeurt er als je bijles verbiedt, maar de competitie blijft?

In al de jaren dat ik nu blog, laat ik me zelden leiden door wat ik denk dat jullie graag zouden lezen. De voorbije weken hebben me ook geleerd dat ik dit ook echt niet kan voorspellen. Zo had ik nooit de aantal lezers verwacht voor mijn post over Gert Biesta, De keuze is steeds gebaseerd op maar één ding, namelijk: fascineert het mij. Deze nieuwe studie zal wellicht geen groot publiek aanspreken. Maar ik volg al jaren discussies, voorbeelden en inzichten over de bijlesindustrie in Azië. Deze studie van Yu Zhu en Vít Šťastný gaat precies over dit onderwerp. Maar ze voegt er iets aan toe. Ze gaat namelijk ook over de druk op kinderen en ouders (weliswaar gebaseerd op beperkte beschikbare literatuur).

Eerst even wat achtergrond. De Chinese overheid probeert al langer de enorme onderwijsdruk op kinderen en gezinnen te verminderen. Een belangrijke stap was hierbij de Double Reduction Policy uit 2021. Deze legde onder meer commerciële bijles in schoolvakken sterk aan banden. Ik herinner me de aankondiging nog goed. Je moet weten dat bijles of shadow education in China zeer aanwezig was, vooral in stedelijke gebieden. Het werd ook vaak gezien als een mogelijke verklaring voor het PISA-succes van China. Maar opeens kwam er dus een quasi-verbod. De systematische review die ik nu bespreek, brengt 34 Engelstalige studies samen over hoe ouders, leerlingen, leraren en andere betrokkenen tegen die bijles en de hervormingen aankijken, voor en na deze ingrijpende hervorming.

Voor de hervorming kwam telkens terug hoe belangrijk competitie was. Specifiek ging het dan over de sterke competitie om goede resultaten te behalen. Dit alles met als doel toegang te krijgen tot goede vervolgscholen. Misschien vonden ouders bijles duur of belastend. Maar tegelijk zagen ze dat andere ouders hun kinderen wel naar bijles stuurden. HIerdoor vreesden ze dat hun eigen kind achterop zou raken. Ook de kinderen ervaarden een gelijkaardige druk. Zij omschreven bijles soms als iets waar ze eigenlijk geen keuze in hadden. Zelfs maatregelen (van de school) die de studielast moesten verminderen, konden op die manier onbedoeld de druk op gezinnen vergroten als de competitieve examens zelf niet veranderden. Dit vind ik trouwens een belangrijk eerste inzicht. Niet alleen de school bepaalt hoe leerlingen en ouders druk ervaren.

Maar nu leven de Chinese ouders en leerlingen na de Double Reduction Policy. Toch lijkt die fundamentele spanning niet verdwenen. Veel ouders steunden het doel om de druk te verminderen, maar bleven tegelijk bang dat hun kind een competitief nadeel zou oplopen. Daarom wellicht dat sommige gezinnen uitweken naar bijvoorbeeld duurdere individuele bijles. Ook leerlingen gingen soms zelf op zoek naar extra oefeningen of online lessen als ze minder huiswerk kregen. Nu beginnen enkele lezers in hun ogen te wrijven van ongeloof.

Leraren kregen ondertussen extra verantwoordelijkheden en sommigen betwijfelden of de druk werkelijk kon verminderen zolang het sterk op examens gerichte onderwijssysteem grotendeels hetzelfde bleef. Deze werden dus niet afgeschaft!

Je kan niet zeggen dat deze Chinese hervorming nu “mislukt” is. De review laat dat ook niet toe. Het gaat vooral om percepties uit grotendeels kwalitatieve studies en niet om een causale evaluatie van het beleid. Wel toont ze ons een herkenbare beleidsparadox: je kunt proberen de zichtbare uitwassen van onderwijscompetitie te beperken, maar zolang de onderliggende prikkels en selectie belangrijk blijven, kunnen ouders en leerlingen andere manieren zoeken om hun positie in die competitie te beschermen.

Een gedachte over “Wat gebeurt er als je bijles verbiedt, maar de competitie blijft?”

  1. Je benadert het vanuit het fenomeen competitie. Dat heeft alles te maken met waarom en waarop getoetst wordt. Scholen moeten dat niet meer willen en andere wegen zoeken.

Geef een reactie