Onderwijsspiegel 2026: het probleem is vaak niet de visie, maar de vertaling naar de klas

De Onderwijsspiegel 2026 van de Onderwijsinspectie ligt vanaf vandaag op tafel. Zoals elk jaar biedt dit rapport veel cijfers, veel vaststellingen en vooral veel herkenning voor wie in het onderwijs werkt. In de media wordt er vooral gefocust op de vaststelling dat 1 op 5 scholen niet slagen en noemt de minister het “alweer geen goed rapport”.

Laat ik even op ruimere afstand kijken. Dan zie ik dat er één lijn er vrij duidelijk doorheen loopt. Scholen doen wel degelijk inspanningen. Er is vaak ook effectief een visie… maar die wordt onvoldoende systematisch vertaald. Er wordt ook nagedacht over kwaliteit. Maar… dit alles wordt vaak niet zichtbaar op de klasvloer.

Lees verder

Bestaat “Begrijpend lezen” niet?

Als onderwijsmythbuster krijg ik vaak vragen over uitspraken die mensen doen. De voorbije weken kreeg ik opvallend een paar keer deze uitspraak aangereikt: “Begrijpend lezen bestaat niet.” Voor de ene klinkt die uitspraak vreemd, voor de ander zit er misschien wel iets in. Misschien net omdat ze iets raakt dat al langer wringt in onderwijs. Maar zoals wel vaker: als je ze letterlijk neemt, klopt ze niet. En als je ze goed probeert te begrijpen, wordt de vraag potentieel interessanter.

Lees verder

Dit was het onderwijsnieuws! Rinke en ik kijken terug op februari en maart 2026: EI links, rechts of neutraal, sycophancy, leren uit fouten en… Epstein?

Na een korte pauze zijn Rinke en ik terug met ons maandelijks overzicht van opvallend onderwijsnieuws. In deze aflevering passeren vier boeiende thema’s de revue, van klassieke onderwijsdebaten tot verrassend nieuw onderzoek.

Lees verder

Al lachend zegt de clown een deel van de waarheid… Jimmy Carr over de Manosphere

Deze video van Jimmy Carr vond ik hier. De comedian beantwoordt een vraag uit het publiek over de Manosphere naar aanleiding van de recente documentaire van Louis Theroux. Enkele bedenkingen onder de video:

Lees verder

Als jeugdzorg vastloopt, verschuift het probleem naar het onderwijs (en dat voelen we)

Vorige week sprak ik met een groep schooldirecties in Nederland over inclusief onderwijs. Daarbij hoorde ik een paar keer dezelfde opmerking terugkomen: voor kinderen met bijvoorbeeld gehoorproblemen of een visuele beperking is inclusief onderwijs vandaag eigenlijk geen grote uitdaging meer. En ergens klopt dat ook, denk ik. Daar is expertise opgebouwd, ondersteuning georganiseerd, ervaring gedeeld.

Maar… de groep waar het vandaag steeds vaker over gaat, is een andere. Kinderen en jongeren met complexe gedragsproblemen, met mentale gezondheidsnoden, met een thuissituatie die onder druk staat. Jongeren die vroeger – sneller, vaker – in de jeugdzorg terechtkwamen. En die nu steeds vaker in scholen blijven hangen, omdat er simpelweg geen plek is.

Lees verder

Mondelinge examens als antwoord op AI? Hold your horses

Er is iets onweerstaanbaars aan oplossingen die tegelijk oud én nieuw zijn. Mondelinge examens bijvoorbeeld. Eeuwenoud, ooit de norm, daarna grotendeels verdwenen, en nu plots weer helemaal terug in de aandacht. Niet uit nostalgie, maar uit noodzaak. Want sinds de opkomst van generatieve AI klinkt steeds vaker dezelfde reflex: als schrijven niet meer betrouwbaar te beoordelen is, dan moeten we terug naar spreken? Het klinkt logisch. En ergens klopt het ook. Dus op naar meer mondelinge examens? Hold your horses…

Lees verder

De stem van 34.000 scholieren: waarschuwing of vertekening?

Ik zag enkele discussies op sociale media over de grote enquête van de scholierenkoepel. Aan de ene kant zien mensen ze als een belangrijke waarschuwing. Anderen zetten ze al snel weg als niet degelijk genoeg, ondanks de grote steekproef. Wat kan je hiervan maken? Ik doe een poging.

Lees verder

Maakt individualisme kinderen angstiger? Wat een nieuwe wereldwijde studie wél en niet toont

Er is iets onweerstaanbaars aan grote internationale studies. Zeventig landen. Drie decennia. Duizenden datapunten. Het soort onderzoek dat meteen het gevoel geeft dat we dichter bij een antwoord komen op een grote vraag. In dit geval: wat doet culturele verandering met de mentale gezondheid van kinderen en jongeren? Zorgt de individualisering van de samenleving voor meer angst? Of wat met bijvoorbeeld het verminderen – op veel plekken, niet overal – van een gedeeld geloof?

Lees verder

Wie gebruikt hier eigenlijk wie? Over Louis Theroux en de manosphere

Ik ben al lang fan van Louis Theroux (en ook van zijn broer). Al sinds zijn vroege documentaires heeft hij een zeldzame manier van werken: vriendelijk, bijna naïef ogend, maar tegelijk bijzonder vasthoudend. Hij stelt vragen die eenvoudig lijken, maar daardoor net moeilijk te ontwijken zijn.

Ik was er dus snel bij om zijn documentaire over de Manosphere te bekijken. De online wereld van zelfverklaarde mannelijke influencers, alpha-coaches en podcastmiljonairs is de voorbije jaren immers uitgegroeid tot een invloedrijk ecosysteem. Figuren zoals Andrew Tate hebben miljoenen volgers en hun ideeën sijpelen steeds vaker door naar jongeren. Het aantal jongeren die online en offline hun idolen aanklampten was nauwelijks bij te houden in de docu.

Lees verder

Werkt welbevinden leren in de hand? Ja. Maar leren werkt ook welbevinden in de hand.

Na mijn vorige blogpost over emoties en cognitieve belasting kreeg ik een interessante reactie. De lezer wees er terecht op dat negatieve emoties zoals angst, schaamte of stress cognitieve capaciteit kunnen opslorpen. Dat maakt leren moeilijker. Vanuit dat perspectief is het logisch om in onderwijs aandacht te hebben voor stressreductie, zeker bij leerlingen die ook buiten school met extra stressfactoren te maken hebben. Ik schreef ook eerder over het effect van bijvoorbeeld toxische stress, ook al op jonge leeftijd. Al weten we ook dat er vormen van stress zijn die net ook goed voor je kunnen zijn.

Lees verder