Gisteren ontdekte via een Facebook-post van Dan Willingham dit nieuwe onderzoek van Adriana Bus en collega’s. Hun meta-analyse richt zich op de effectiviteit van onafhankelijk lezen of independent reading (IR) op school, een praktijk waarbij leerlingen dagelijks gedurende een korte periode vrij mogen lezen zonder begeleiding of controle van de leerkracht. Iets wat onder andere in jaren 70 van vorige eeuw opgang maakt.  Het onderzoek, een meta-analyse van 47 studies met 7.493 leerlingen, had als doel de impact van IR op leesvaardigheden, leesmotivatie en tekstbegrip te meten.

De resultaten tonen aan dat IR een relatoef bescheiden positief effect heeft op woordherkenning (Hedges’ g = 0,21) en de houding van leerlingen ten opzichte van lezen (Hedges’ g = 0,18). Dit wijst erop dat dagelijkse korte sessies van zelfstandig lezen helpen bij het ontwikkelen van technische leesvaardigheden zoals vloeiendheid en decoding, en bij het bevorderen van een positieve leeservaring bij leerlingen. Op het gebied van tekstbegrip was er echter geen significante verbetering merkbaar (Hedges’ g = -0,014). Dit resultaat suggereert dat hoewel IR bepaalde leesvaardigheden bevordert, het minder effect heeft op het complexe proces van tekstbegrip dat mogelijk meer begeleiding en diepere leesstrategieën vereist.

Belangrijk op te merken is dat men binnen de gekozen studies de nadruk op “pure” IR legde, waarbij leerlingen zelf hun boeken mogen kiezen zonder beperkingen of zonder dat ze gevolgd werden door toetsen. Dit zou hun intrinsieke motivatie en plezier in lezen motiveren, wat essentieel zou zijn voor de ontwikkeling van langdurige leesgewoonten. Uit het onderzoek bleek dat de positieve effecten van IR vooral zichtbaar zijn wanneer leerlingen vrij kunnen lezen zonder dat er extra leesactiviteiten in de controlegroep plaatsvinden. Wanneer de controlegroep wel betrokken was bij aanvullende leesinstructies, was het effect van IR op woordherkenning minder uitgesproken.

Het onderzoek benadrukt het belang van IR als aanvulling op traditioneel leesonderwijs. Het biedt leerlingen de kans om te ontdekken hoe leuk lezen kan zijn, wat kan leiden tot meer vrijwillige leesactiviteiten buiten schooltijd. Hoewel IR geen vervanging is voor gestructureerd leesonderwijs, blijkt het een waardevolle toevoeging te zijn voor het stimuleren van leesvaardigheid en leesplezier bij zowel basisschool- als middelbare scholieren.

Abstract van het onderzoek:

The effectiveness of incorporating independent reading practice in schools has long been a subject of uncertainty. To shed light on this ongoing debate, this meta-analysis seeks to investigate the impact of in-school independent reading on three crucial measures—attitudes toward reading, word recognition, and comprehension—focusing on K–10 students. The analysis encompasses (quasi-)experimental studies conducted between 1970 and 2020, examining a total of 7,493 students across 47 studies. Because most studies contain more than one outcome measure or effect size, we used a meta-analytic model with a three-level structure. The findings reveal a statistically significant overall effect size (Hedges’ g = .08). Specifically, the effect sizes are more pronounced when considering word recognition (i.e., word attack, word identification, decoding, and fluency; Hedges’ g = .21) and students’ reading attitude (Hedges’ g = .18) as outcome measures. However, the effect size for comprehension—the most commonly assessed outcome measure—was approximately zero (Hedges’ g = −.014).