Recente cijfers over de mentale gezondheid van tienermeisjes in het Verenigd Koninkrijk zijn ronduit zorgwekkend. Uit de Millennium Cohort Study blijkt dat 23 procent van de meisjes op 14-jarige leeftijd zichzelf had verwond, tegenover 9 procent van de jongens. Op 17-jarige leeftijd stijgt dat percentage naar 28 procent. Bovendien zijn jonge vrouwen tussen de 16 en 24 jaar de grootste groep die lijdt aan posttraumatische stressstoornis. Organisaties zoals de NSPCC melden dat bijna drie kwart van de jongeren die hulp zoeken voor suïcidale gedachten meisjes zijn. Ook hier weten we uit verschillende onderzoeken, zoals oa de JOP-monitor, dat meisjes meer kans lopen op mentale problemen.

In TES gaat Zofia Niemtus op zoek naar mogelijk verklaringen. Deze verschillen tussen jongens en meisjes zijn niet nieuw. Al jarenlang laten studies zien dat meisjes vaker kampen met depressie en angststoornissen. Toch stelt Zofia vast – net als ik al herhaaldelijk stelde op deze blog – dat er geen eenduidige verklaring voor waarom dit zo is. Een veelgehoorde theorie is dat biologische factoren een rol spelen, maar onderzoek laat zien dat de verschillen per land sterk variëren. In sommige landen is het verschil tussen jongens en meisjes klein, terwijl in bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk de kloof juist heel groot is. Dit wijst er wellicht op dat sociale en culturele factoren een belangrijke rol spelen.

Een opvallend fenomeen is dat de mentale gezondheid van meisjes vaak slechter is in landen met meer gendergelijkheid. Onderzoekers vermoeden dat dit komt doordat meisjes in deze landen zichzelf vergelijken met iedereen, terwijl meisjes in minder gelijkwaardige landen zich eerder spiegelen aan andere meisjes. Ook kan het zo zijn dat de kloof tussen verwachtingen en de realiteit van een nog altijd patriarchale samenleving een extra psychologische belasting vormt.

Daarnaast speelt de manier waarop mentale gezondheidsproblemen worden gediagnosticeerd een rol. Jongens krijgen vaker de diagnose ADHD of autisme, terwijl meisjes eerder emotionele stoornissen zoals angst en depressie toegewezen krijgen. Uit onderzoek blijkt dat meisjes met ADHD minder vaak worden doorverwezen voor behandeling en ook minder vaak medicatie krijgen dan jongens met vergelijkbare symptomen. Dit betekent dat meisjes op jonge leeftijd onder de radar blijven en hun problemen pas later aan het licht komen.

De coronapandemie heeft deze bestaande problemen verder verergerd. Het aantal eetstoornissen onder tienermeisjes is in de jaren na de pandemie in de UK met 42 procent gestegen. Ook het aantal meisjes dat hun psychische problemen verbergt, is enorm toegenomen. Sociale media spelen hier mogelijk een rol in. Sommige onderzoekers vermoeden dat overmatig gebruik van sociale media bijdraagt aan depressie en angst, terwijl anderen waarschuwen dat er meer onderzoek nodig is om oorzaak en gevolg te bepalen omdat we ook uit onderzoek merken dat je slecht voelen, je aanzet tot meer gebruik van sociale media. Wat wel duidelijk is, is dat de druk op meisjes om te voldoen aan onrealistische schoonheidsidealen groter is dan ooit.

Ondanks al deze uitdagingen zijn er ook lichtpuntjes merkt Zofia op. Scholen kunnen volgens haar een belangrijke rol spelen in het verbeteren van de mentale gezondheid van meisjes. Uit onderzoek blijkt dat een positieve schoolomgeving, waarin leerlingen zich veilig en verbonden voelen, de kans op psychische problemen met 25 procent kan verlagen. Vooral meisjes lijken hier extra baat bij te hebben. Daarnaast is het cruciaal dat scholen psychische problemen tijdig signaleren en doorverwijzen naar professionals. Hoewel de wachttijden in de geestelijke gezondheidszorg lang zijn, is het beter om hulp te zoeken dan problemen te negeren.

De mentale gezondheid van tienermeisjes is een complex vraagstuk zonder eenvoudige oplossingen. Sociale druk, genderrollen, diagnostische verschillen en de impact van sociale media spelen allemaal een rol, misschien wel in een complex kluwen. Wat wél duidelijk is, is dat er meer aandacht, onderzoek en ondersteuning nodig is. Alleen zo kunnen we zorgen voor een toekomst waarin meisjes zich mentaal sterker en gezonder voelen.